Digitale toegankelijkheid, waarom?

Een persoon maakt gebruik van een schermlezer — https://unsplash.com/photos/HE1zW44Zm_Y

Vaak hoor ik mensen zeggen: maar mensen met een handicap hebben toch hulpmiddelen als een schermlezer? Ondanks dat het klopt dat er verschillende middelen zijn voor mensen met een handicap om (beter) over het web te navigeren, lijken we te vergeten dat dit slechts hulpmiddelen zijn.

Laten we het vergelijken met een ander hulpmiddel. Iemand die niet in staat is om te lopen, kan een rolstoel gebruiken als hulpmiddel om zich van A naar B te verplaatsen. Maar het feit dat deze persoon een rolstoel heeft, betekend niet dat hij of zij van een normale trap af kan denderen. Hiervoor zal toch eerst de trap zélf toegankelijk gemaakt moeten worden. Dit kan door bijvoorbeeld een ramp/verhoging naast de trap te plaatsen.

Zo werkt het ook met het web. Zolang het web niet toegankelijk gebouwd wordt, kan iemand met een hulpmiddel, als een schermlezer, er alsnog moeite mee hebben. Het probleem is dat het makkelijk in te beelden is waarom de situatie met de rolstoel en de trap een slecht idee is, maar dat we dit niet kunnen zodra het om het web gaat. De gemiddelde mens heeft niet genoeg kennis van het web of de hulpmiddelen. Het is voor ons lastig om in te zien dat zo’n hulpmiddel niet de oplossing is voor het probleem.

De techniek achter de hulpmiddelen is al op een hoog niveau, en kunnen veel, enorm veel. Echter is het zaak dat het web zich aanpast om deze hulpmiddelen te ondersteunen. Net zoals we een helling naast een trap bouwen. De techniek is er, we maken er alleen te weinig profijt van.

Een ander probleem is de gedachte dat we niks extra’s hoeven te doen voor onze dove medemens, want “ze kunnen toch lezen?”. Het bijkt dat dit niet altijd het geval is. Een redelijk aantal mensen die doof geboren zijn, zijn namelijk ook laaggeletterd. Dit komt doordat (Nederlandse) gebarentaal enorm verschilt van (Nederlandse) spreektaal. Gebarentaal is veel directer en concreter dan onze spreektaal [1]:

“Ik ga naar school.” wordt in gebarentaal:

“Ik school gaan”.

Een ander element is dat er niet maar één gebarentaal is. Je hebt er al minstens 6 [2]:

  1. Nederlandse Gebarentaal
  2. Nederlands met Gebaren
  3. Vierhanden gebaren (voor doofblinde mensen)
  4. Weerklank gebaren (gebruikt voor en door mensen met een verstandelijke beperking)
  5. Familie-gebonden gebaren (een gezin dat zijn eigen gebaren verzint en gebruikt)
  6. Alle andere gebarentalen over de hele wereld

Vooralsnog heb ik het vooral gehad over de chronische gehandicapten. Maar “gehandicapte mensen” kunnen we verdelen in drie categorieën:

  1. Chronische gehandicapt (bv. blind of doof zijn)
  2. Tijdelijk (bv. gebroken arm of been)
  3. Situationeel (bv. verblind worden door de zon of in een ruimte zijn waar veel omgevingsgeluid is)

Digitale toegankelijkheid is niet alleen voor de groep mensen met een chronische handicap, digitale toegankelijkheid heeft profijt voor iedereen.

Bovendien zorgt een betere digitale toegankelijkheid voor een betere SEO (Search Engine Optimization) [3] en voor meer bereik op de website. En ook voor bedrijven is het ontzettend belangrijk: Nederlandse webwinkels lopen zo’n €994 MILJOEN EURO per jaar mis doordat mensen met een handicap hun aankopen vroegtijdig afbreken [4].

Als laatste wil ik benoemen dat het aantal mensen met een vorm van handicap alleen maar aan het groeien is. Onze technologieën, kennis en medische zorg blijven zich verbeteren en mensen worden steeds ouder. En hoe ouder iemand wordt, hoe aannemelijker het wordt dat je een vorm van handicap krijgt. Momenteel heeft 15% van de wereldbevolking een vorm van handicap. Volgens de World Health Organization zal dit aantal verdubbeld zijn in 2050 [5]. Het is dus raar dat we niet aan digitale toegankelijkheid (willen) doen, terwijl het er dik inzit dat ook jij en ik ermee te maken krijgt.

Hi, I’m a webdesigner and front-end developer based in Breda, the Netherlands. martendebruijn.nl

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store